Kanttekeningen door Gerber van der Graaf

Hieronder vind je de weblog van Gerber van der Graaf, ingenieur. Hij woont al een jaar of 22 in Catalonië en houdt sinds juni 2017 een weblog bij met beschouwingen over de politieke situatie - met name de vervolging van de Catalaanse politici. Met zijn goedvinden is de blog geïntegreerd in deze website, maar kan uiteraard ook ‘los’ worden bekeken.

  • De gebundelde artikelen staat ook in deze pdf.
    Bekijk of Download dit document.

Rechtszaak tegen Catalaanse politietop

(20 januari 2020)

(940 woorden)

Vandaag begint de rechtszaak bij het Audiencia Nacional tegen de top van de Mossos d’Esquadra, de Catalaanse politie. In de beklaagdenbank zitten majoor Josep Luís Trapero, algemeen directeur Pere Soler, staatssecretaris van BiZa Cèsar Puig en luitenant Teresa Laplana. Het OM klaagt hen aan voor oproer vanwege hun opstelling op de dagen rond en tijdens het referendum over de Catalaanse onafhankelijkheid op 1 Oktober 2017. Tegen Trapero vraagt het OM elf jaar gevangenisstraf.

Op de ochtend van het referendum bezochten de Mossos d’Esquadra de stemlokalen en trachtte zij deze te verzegelen, zoals de rechter had bevolen. Door de grote mensenmassa ‘s van de stemmers die zich sinds de vroege ochtend voor de ingangen verzameld hadden, lukte dit slechts in geen of in zeer enkele gevallen. Later die dag trachtte de Catalaanse politie de stembussen tijdens het stemmen in beslag te nemen. In sommige gevallen gaf het publiek gehoor aan de politie, in andere gevallen blokkeerden zij opnieuw de stemlokalen. De politie trad daarbij altijd proportioneel op en zonder gebruik te maken van geweld tegen de stemmers. In tegenstelling tot de Mossos d’Esquadra, hebben de Guardia Civil en Policia Nacional toen wél met veel geweld tegen de bevolking getracht het stemmen te stoppen. Daarbij vielen meer dan duizend gewonden, waaronder een hartinfarct en iemand die een oog verloor door het gebruik van verboden rubberen kogels.

De leiding van het Catalaanse politiecorps wordt aangeklaagd omdat zij niet alles in het werk zou hebben gesteld om het referendum een halt toe te roepen en geen medewerking zou hebben verleend aan de Guardia Civiel en Policia Nacional. Sterker zelfs, zij wordt beschuldigd van collaboratie met de Catalaanse regering om het referendum door te laten gaan. De Mossos voerden een logisch en professioneel beleid, want het referendum zou altijd achteraf door de rechter nietig verklaard kunnen worden. Desalniettemin nam de Catalaanse politie in totaal zo ‘n 300 stembussen in beslag, meer dan de Guardia Civil en Policia Nacional tezamen.

Vanuit juridisch oogpunt is het bijzonder vreemd dat deze zaak niet bij het gerechtelijk proces tegen de Catalaanse politici en burgerleiders door het Spaanse Hooggerechtshof werd gevoegd. Maar het Audiencia Nacional hield voet bij stuk en wilde deze zaak niet uit handen geven. Dit had tot gevolg dat Trapero verplicht was om te getuigen tegen de Catalaanse politici, waaronder zijn politieke leider, minister van BiZa Quim Forn. De getuigenis waarbij hij toen verplicht was om het OM te antwoorden, kan hem in het vandaag begonnen proces ten nadele komen. Trapero zei in zijn getuigenis voor het Hooggerechtshof dat hij altijd gehoor heeft gegeven aan de Spaanse justitie. Tot ieders verbazing vertelde hij toen dat er zelfs plannen klaar lagen om de Catalaanse regering te arresteren indien de rechter daar opdracht voor zou hebben gegeven. Trapero moest kiezen tussen zichzelf of de Catalaanse politici, waaronder zijn politieke leider. De Spaanse justitie past hier op zeer dubieus legale manier een schoolvoorbeeld toe van de speltheorie.

De leider van de Guardia Civil, de Los Cobos, en de Spaanse staatssecretaris Diego, getuigden voor het Spaanse Hooggerechtshof dat de Catalaanse politie haar medewerking op de dag van het referendum weigerde te verlenen. Zij vertelden het Hooggerechtshof dat de Spaanse politie ter plekke besloot om, indien nodig, de stembussen ‘met proportionele kracht’ in beslag te nemen. In een andere rechtszaak die tegen de aangeklaagde Spaanse politie en Guardia Civi loopt vanwege hun geweld, blijkt nu echter dat zij geheel tegen de afspraken in op eigen houtje opereerden. Zij hadden zelfs tevoren de stemlokalen bestudeerd waar men het referendum met geweld zou gaan tegenhouden. Uit deze rechtszaak blijkt tevens dat de Spaanse politiecorpsen eigen, illegale, communicatiekanalen gebruikten die niet werden geregistreerd. Desalniettemin hebben politieleiders die ter plekke optraden toegegeven dat er voor het politiegeweld van hogere hand opdracht werd gegeven door iemand met de schuilnaam ‘Mars’. Met zeer grote waarschijnlijkheid is dit het hoofd van de Guardia Civil in Catalonië, Daniel Baena.

Het OM lijkt geen zaak te hebben tegen het Catalaanse politiecorps. Maar dat is ook niet het geval tegen de Catalaanse politici en burgerleiders. Deze werden door het OM aangeklaagd voor oproer (een opstand met militair gewapende middelen), maar werden uiteindelijk door het Hooggerechtshof veroordeeld voor het minder ernstige delict opruiing. Desondanks worden de Mossos d’Esquadra door het OM in deze rechtszaak onbergrijpelijkerwijs alsnog aangeklaagd wegens oproer. De werkelijke reden van deze rechtszaak is dat Trapero en zijn politiecorps op bijzonder efficiënte wijze de terroristische aanslagen in Augustus 2017 afhandelde. Zij was als eerste bij de ontploffing van het huis waar explosieven werden voorbereid en legden direct het verband tussen de aanslagen op de Ramblas in Barcelona en in Cambrills. Terwijl de Guardia Civil en de Spaanse regering machteloos toekeken, trad de Catalaanse regering en haar politie zelfstandig op. Minister van BuZa, Raul Romeva, ontving zijn Franse en Duitse collega ‘s op het vliegveld van Barcelona en rapporteerde hen over de slachtoffers die afkomstig waren van deze landen. De Catalaanse politie werd door de Franse politie geëerd voor haar efficiënte optreden tegen de terroristen. Trapero en Forn informeerden die dagen de internationale pers over het verloop van de ontwikkelingen.

Op dat moment, twee maanden voor het referendum, begon de Spaanse overheid in te zien dat de Catalanen bijzonder goed in staat zijn om hun eigen zaken af te handelen en dat zij zich zonder de Spaanse overheden internationaal goed weten te presenteren. Pas toen begon de Spaanse staat in te zien dat de Catalanen op eigen benen kunnen staan en dat het referendum over hun onafhankelijkheid menens was. De internationale vernedering die Spanje opliep moet de leiding van de Catalaanse politie nu bekopen met deze rechtszaak. Deze rechtszaak kan niet anders worden gezien dan een andere wraakoefening door de Spaanse staat.

> De stand van zaken in en rond Catalonië > Het proces op de voet gevolgd > Kanttekeningen door Gerber van der Graaf